Suriye’de Neler Oluyor?

Makale

Şam’daki Arap Birliği zirvesinin 30 Mart’ta bitmesinin ardından dünya kamuoyunda İsrail’in Suriye ve Lübnan’a yeni bir saldırı gerçekleştirme olasılığı yoğun olarak tartışıldı. İsrail ordusunun Lübnan sınırındaki hareketliliği, İsrail Başbakanı Olmert’in bundan dolayı Almanya gezisini iptali, ...

Şam’daki Arap Birliği zirvesinin 30 Mart’ta bitmesinin ardından dünya kamuoyunda İsrail’in Suriye ve Lübnan’a yeni bir saldırı gerçekleştirme olasılığı yoğun olarak tartışıldı. İsrail ordusunun Lübnan sınırındaki hareketliliği, İsrail Başbakanı Olmert’in bundan dolayı Almanya gezisini iptali, İsrailli yetkililerin Suriye’ye yönelik tehditkâr açıklamaları bölgedeki gerginliği tırmandırdı ve savaş endişelerini arttırdı. Bu tartışmanın gölgesinde kalsa da geçen hafta Suriye iç siyaseti ile ilgili ilginç iddialar gündeme geldi. İddiaların merkezinde Suriye Askeri İstihbaratının Başkanı General Asef Şevket bulunuyordu.

Cezayir’in Ech Chorouk gazetesi, Asef Şevket’in Beşşar Esad’a karşı bir darbe girişimi şüphesiyle tutuklandığını ileri sürdü. Şevket’in, 12 Şubat’ta Hizbullah lideri İmad Mughniyeh’nin Şam’da öldürülmesinde CIA ile işbirliği yaparak suikasta yardımcı olduğundan dolayı tasfiye edilmeye çalışıldığı diğer bir iddiaydı. (1) Yurtdışındaki Suriye muhalefetinin lideri sayılan Abdülhalim Haddam ise Lübnan’ın El- Müstakbel televizyonuna yaptığı açıklamada Mughniyeh suikastındaki rolünden dolayı Şevket’in ev hapsinde tutulduğunu, Şevket’in eşi Büşra Esad’ın da çocuklarıyla birlikte bulunduğu Paris’te Fransa’ya sığınma başvurusu yapsa da ret cevabı aldığını söyledi. (2) Lübnan’ın El- Şhiraa dergisi de benzer iddialarla birlikte Mughniyeh suikastına karışan iki subayın evlerinde Suriye istihbaratı tarafından infaz edildiğini yazdı. (3)
Tabi ki bu tür iddiaların Suriye yönetimini yıpratmayı amaçlayan bir kamuoyu propagandasının parçası görmek mümkün. Hatırlanacağı gibi 2005 yılında Mehlis raporu hazırlanırken özellikle İsrail istihbaratına yakınlığıyla bilinen DEBKA File adlı internet site aracılığıyla Asef Şevket’in ve Büşra Esad’ın Batılı devletlerle işbirliği ve Hariri suikastı soruşturmasında Beşşar Esad’a karşı şahitlik yapacakları haberleri yayılmıştı. Beşşar Esad’ın da kendisini kurtarmak için eniştesi Asef Şevket ve kardeşini Mahir’i BM’e teslim edebileceği ileri sürülmüştü. Bu iddialar, uluslararası baskının da yoğunlaşmasının tesiriyle o dönem Suriye’deki rejimin kısa sürede çökeceğine dair bir hava esmesine yol açtı. Beşşar Esad yönetiminin gösterdiği başarılı kriz yönetimi sonunda iddiaların hepsi asılsız çıkarken mevcut yönetim de günümüze kadar iktidarda kalmayı başardı. ABD ve İsrail’in kamuoyu propagandasını kullanmadaki deneyimleri ve gerçekleri saptırmadaki becerileri, bu tür iddialara her zaman ihtiyatla ve çok yönlü yaklaşmamızı zorunlu kılmaktadır.
Gelelim iddiaların Mughniyeh suikastı ile ilgili yönüne. Hizbullah’ın en iyi korunan ve en önemli komutanlarından biri olan Mughniyeh’e Şam’da düzenlenen saldırının şekli, zamanlaması ve yeri, profesyonel bir operasyon yapıldığı izlenimi vermektedir. Yabancı bir istihbarat örgütünün Suriye gibi istihbaratın güçlü olduğu bir ülkenin topraklarında tek başına böyle bir operasyonu yapması mümkün mü? Bu noktada Suriye istihbaratı ve güvenlik güçlerinin ihmalinin olup olmadığı önemli tartışmalardan birini teşkil etmektedir. Suriye yönetiminin suikastla ilgili kendini zan altında bırakan soru işaretlerini ve spekülasyonları ortadan kaldırabilmesi için İran ve Hizbullah’a tatmin edici bir cevap vermesi gerekiyor. Bu açıdan verilecek cevap Suriye-İran-Hizbullah ittifakının sağlamlığını ve geleceğini de sınayacaktır. Bu noktada aklımıza bazı sorular takılıyor: Bu suçu işlemiş olsun veya olmasın Asef Şevket’in kurban olarak verilebilir mi? Diğer yandan Batılı devletlerin de Şevket’i Hariri suikastından dolayı suçladığı düşünülürse Asef Şevket’in hapse atılması hem İran ve Hizbullah’ı hem de Batılı devletleri rahatlatabilir mi?
Bu sorulara cevap vermek için bir süre beklememiz gerekebilir. Asef Şevket’le ilgili iddialar oldukça muğlâk, karmaşık ve birbirinin içine geçmiş durumda. Suriyeli yetkililerin İmad Mughniyeh suikastıyla ilgili yaptığı soruşturmanın sonucunda açıklayacakları rapor durumun somutlaşması açısından belirleyici olabilir. Eğer Asef Şevket suçlu bulunursa karşısına iki seçenek çıkabilir: Hapis yatmak veya yurtdışına gitmek. Tabi bu iki kararın uygulanması da Beşşar Esad’ın tavrına bağlı olacaktır.
Sonuç olarak yakın bir zamanda Asef Şevket, Abdülhalim Haddam örneğinde olduğu gibi yurtdışına çıkar da Beşşar Esad’a muhalefet başlatırsa veya Mughniyeh suikastından dolayı uzun süreli bir hapis cezasına çarptırılırsa iddiaların gerçekliği üzerine daha rahat değerlendirmeler yapılabilir.
* Yasin Atlıoğlu, TASAM Kafkaslar-Orta Asya-Orta Doğu Çalışma Grubu, Uzman Yardımcısı
E-mail: yatlioglu@yahoo.com
Kaynakça:
(1) “Olivier Guitta, “What’s going on in Syria?“, The Middle East Times, 14 Nisan 2008
(2) Ferit Gadiri, “Where is Waldo Shawkat?“, Reform Party of Syria Blog, 13 Nisan 2008
(3) “Were Syrian officers involved in Mugniyah killing?“, Yedioth Ahronot, 12 Nisan 2008
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2701 ) Etkinlik ( 221 )
Alanlar
Afrika 76 636
Asya 98 1074
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 287
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1375 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 293
Orta Doğu 22 604
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2043 ) Etkinlik ( 81 )
Alanlar
Türkiye 81 2043

1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılmasından sonra Amerikan hegemonyasının zirve dönemi başlamıştı. Amerikan kibrinin doruk noktası, tüm Orta Doğu'yu yeniden inşa edebilmeyi umduğu 2003 yılındaki Irak'ın işgaliydi. Bu dönemdeki tek kutupluluk derecesi tarihte nadirdir. ;

Bu tarihî ve güzel şehir İstanbul, uzun zamandır Batı ile Doğu'yu birbirine bağlayan köprü olarak bilinir ve umarım bu etkinlik, müreffeh ve gelişmiş bir bölgeye ulaşmak için İstanbul Boğazı'nın iki tarafını daha iyi anlamaya yardımcı olur.;

6. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu; “Yeni Dengeler, Yeni Roller, Yeni İttifaklar“ ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 04 Kasım 2022 tarihinde, Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapılan 8. İstanbul Güvenlik Konferansı alt etkinliği olarak ...;

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu “Geleceğin Güvenlik Ekosistemi ve Stratejik Dönüşüm için Ortaklık“ ana teması altında TASAM Afrika Enstitüsü ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 04 Kasım 2022 tarihinde Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapıl...;

4. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu 2022; “Asya Yüzyılı, Denizci Devlet Ekosistemi ve Mavi Gezegen“ ana teması ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 03 Kasım 2022’de Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapılan 8. İstanbul Güvenlik Konferansı alt-etkinliği olar...;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu; “Post-Güvenlik, Dijital Devrim, Döngüsel Ekonomi ve Siber Ekosistem” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 03 Kasım 2022 tarihinde, Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapılan 8. İstanbul Güvenlik Konferansı alt etkinliği ...;

Bu konferansın teması; "Post-Güvenlik İkilemler, Entegrasyonlar, Modeller ve Asya". İçinde bulunduğumuz zaman düşünüldüğünde gerçekten uygun bir tema. Çünkü ilgili ulus-devletlerimizin ulusal güvenliğine yönelik tehditler, üç kattan fazla artarak karmaşık güvenlik ikilemlerini ortaya çıkarmaktadır.;

Türkiye’de ilk kez 2015 yılında düzenlenen ve bu yıl sekizincisi gerçekleştirilen İstanbul Güvenlik Konferansı, “Post-Güvenlik İkilemler, Entegrasyonlar, Modeller ve Asya“ ana teması ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 03-04 Kasım 2022 tarihinde Ramada Hotel & Suites by Wyndham...;

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 03 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

4. Denizcilik Ve Deniz Güvenliği Forumu 2022

  • 03 Kas 2022 - 03 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.