Özellikle Sahra Altı Afrika'da, 460 milyondan fazla insan derin yoksullukla mücadele ediyor ve bir günden ötekine sağ çıkabilmenin endişesiyle yaşıyor. Her türlü zenginliğin üzerinde çekilen derin yoksulluğun günden güne en derinleştiği ülkeler Burundi, Güney Sudan ve Orta Afrika Cumhuriyeti. Bu ülkelerde nüfusun yüzde 70'inden fazlasının yoksulluğun dipsiz kuyusunda yaşaması, dünyanın zengin ülkelerinin olduğu kadar Afrika kıtasında zenginliklerin üzerine oturmuş bir avuç yerli elitin de ayıbı ve günahı. Milyonlarca insan hala düzenli olarak temiz içme suyuna, elektriğe ve uygun sağlık altyapısına erişemiyor. Bunda elbette hızlı nüfus artışının ve ekonomik gelişmelerin demografik trendlerin gerisinde kalmasının etkisi büyük. Sık sık yaşanan kuraklıklar ve seller, 21. yüzyılın ilk çeyreğinde bile hala mevsimlik tarıma büyük ölçüde bağımlı çiftçileri mağdur etmesi, açlığı yoksulluğun en önemli sonucu haline getiriyor. Batısından, doğusuna, kuzeyinden güneyine Afrika, bölgesel çatışmaların, kabile savaşlarının ve radikal ideolojik çetelerin at oynattığı, ticareti aksattığı, insanları yerinden edip göçe zorladığı ve zaten eskimiş altyapıyı yok ettiği bir büyük sahne gibi. Öte yandan Afrika üzerinde oynanan yeni sömürgecilik oyunları var. Bu oyunları yeni aktörler kadar, sivrilip dünya ekonomisi ile entegre olmayı başaran Afrika şirketleri sahneye koyuyor. Dengesiz kalkınan Afrika’nın yoksulluğa çözüm için şimdi enerji kaynaklarına da artan ihtiyacı var. Aslında erişilebilir enerji kaynakları da Afrika’da mevcut ve mebzul. Petrol, doğal gaz, su, güneş ve rüzgâr enerjisi gibi sürdürülebilir kaynakların hepsi Afrika’da, hem karada, hem de açık denizde var. Nijerya, Angola, Sudan, Uganda ve Güney Afrika petrol ve doğal gaz üreticileri. Üretimi kıta içi ihtiyaç noktalarına aktaracak ve hatta ihracata elverişli hale getirecek boru hatları da ya planlanmış veya faaliyete geçmiş durumda. Ancak bunların yaratacağı olumlu ekonomik etki kadar çevre etkilerinin değerlendirilmesi önemli. Bu nedenle Afrika şimdi bir ekonomik kalkınma ve çevre koruma ikilemiyle karşı karşıya.
Afrika'nın Enerji Can Damarları
Doğu Afrika'da halen, özellikle Uganda ile Tanzanya'yı birbirine bağlayan büyük ölçekli Doğu Afrika Ham Petrol Boru Hattı (EACOP) başta olmak üzere, önemli sınır ötesi petrol ve gaz boru hattı projeleri bulunmaktadır. Kıta’nın doğusundaki başlıca boru hattı projeleri arasında en başta EACOP bulunmakta olup Uganda'nın Albert Gölü petrol sahalarından Tanzanya'daki Tanga limanı yakınlarında bulunan Chongoleani Yarımadası'na uzanmaktadır1. Uzunluğu 1.443 km olan bu ham petrol boru hattının ısıtmalı olması, bir çevre riski olarak değerlendirilmektedir. Proje, dört ana hissedara ait olan EACOP Ltd adlı bir şirket aracılığıyla yürütülmekte olup paydaşları yüzde 62 hisseyle Total Enerji; yüzde 15 hisseyle Uganda National Oil Company; yüzde 15 hisseyle Tanzania Petroleum Development Corporation (TPDC) ve yüzde 8 hissesiyle Çin-Uganda şirketidir. Etiyopya-Cibuti Petrol ve Gaz Boru Hatlarına gelince bunların yakıt transit ve ihracat kapasitesini artırmak amacıyla inşa edileceği ve yapım anlaşmasının yeni sonuçlandığı anlaşılmakta. İki ülkeyi birbirine bağlayacak 600 milyon dolarlık (447 milyon sterlin) bir petrol boru hattı ve depolama projesinin Nijeryalı milyarder Aliko Dangote tarafından finanse edilecek olmasıdır. Cibuti'deki Damerjog limanını Etiyopya'nın Dewele kentindeki bir dağıtım tesisine bağlayacak olan 120 kilometrelik (75 mil) bir boru hattının yanı sıra, yaklaşık 400 milyon litrelik bir depolama kapasitesini kapsayacak projenin 18 ayda faaliyete geçmesi umuluyor. Batı Afrika’da bulunan doğal gaz boru hattıysa (WAGP), Nijerya'dan Benin, Togo ve Gana'ya doğal gaz taşıyan 678 kilometrelik bölgesel bir iletim sistem olup Nijerya'daki Itoki terminalinden başlayıp Benin ve Togo açıklarından geçerek Gana'daki Takoradi'ye uzanmakta; ayrıca Cotonou, Lome ve Tema'ya giden dağıtım hatlarını da kapsamaktadır. Temel amacı batı Afrika genelinde öncelikle elektrik üretimi ve endüstriyel kullanım için temiz doğal gaz sağlamak olup paydaşları, Chevron, Nigerian National Petroleum ve Shell Overseas Holding.
Devamı için...
Devamı için...
