3. Afrika’daki Yahudi Diasporası:
Afrika’da Yahudi Diasporası,15.yüzyılda Avrupa’dan kovulan Sefarad Yahudilerinin, Osmanlı hakimiyetinde olan Kuzey Afrika’ya gelmeleri ile başlamıştır. Bununla birlikte Etiyopya Yahudileri olarak da ifade edilen Falaşalar (Beta İsrail) Afrika ile diyalog kurmada etkili olmuşlardır. Falaşaların Hz. Süleyman’dan sonra kaybolmuş Yahudi kabilelerinin soyundan geldiklerini ifade edilmektedir. Bu iddiayı;1975’te Sefarad Hahambaşı görevini yürüten Ovedya Yusuf’ da bir fetva yayınlayarak desteklemiştir.Falaşaların kayıp Yahudi kabilelerinden biri olduğunu belirtmiştir. Bu fetvayla; Falaşalar İsrail vatandaşı olarak İsrail’de ikamet etme hakkı da elde etmişlerdir. 3 1977’den itibaren, Falaşalar anayurda dönmeye başlamışlardır.1984 yılında Musa Operasyonu ile 8000 Etiyopyalı Yahudi’nin anavatana dönmeleri sağlanmıştır.Fakat 4000 Falaşa bu operasyon da yaşamını yitirmiştir.
Ayrıca bunun gibi operasyonlar yıllar içinde tekrarlanmıştır. Örneğin; CIA ve dönemin ABD Başkanı George H.W.Bush ’un desteği ile Yuşa operasyonuyla bölgeden 800 kadar Etiyopya Yahudi’sinin nakli gerçekleştirilmiştir. Bu operasyon sonrasında,Etiyopya’daki iç savaş nedeniyle,Süleyman Operasyonu düzenlenmiştir.36 saat içinde yaklaşık 14.500 Etiyopya Yahudi’sinin anavatana dönmeleri sağlanmıştır. Bununla birlikte İsrail;son gelen Etiyopya Yahudi’sinden sonra artık bu bölgeden başka kabul olmayacağını açıklamıştır. Bu operasyonlar ile bölgeden anavatana getirilen Falaşaların sayısı tahminen 110 bindir. Fakat kendi dindaşlarının ırkçı tavırlar yüzünden dışlanmış ve Yahudi toplumunun en alt basamağında kendilerine yer bulmuşlardır.
Ömer Yetkin; “anavatandaki yahudilerin onların askerlik ve vasıfsız işçi statüsündeki iş kollarında çalıştırılmak için getirildikleri bile düşünülmektedir“. Bu yaklaşımlar, Afrikalılara anlattıkları ile kendi toplumları içinde yaşayan Falaşalara olan tutumları arasındaki farkı ortaya çıkarmıştır.
Falaşalar haricinde,Kuzey Afrika’da ciddi anlamda bir Yahudi nüfus vardır. Bunlar Mısır ve Libya Yahudileri olan Mizrahilerdir.Her ne kadar Mizrahiler Sefarad Yahudileri içinde ifade edilse de onlar ayrı bir oluşumdur. Afrika’nın Siyah Yahudilerden bir diğeri,Zimbabwe’nin Siyah Yahudileri olan Lambe kabilesidir.
Afrika’da Yahudi Diasporası,15.yüzyılda Avrupa’dan kovulan Sefarad Yahudilerinin, Osmanlı hakimiyetinde olan Kuzey Afrika’ya gelmeleri ile başlamıştır. Bununla birlikte Etiyopya Yahudileri olarak da ifade edilen Falaşalar (Beta İsrail) Afrika ile diyalog kurmada etkili olmuşlardır. Falaşaların Hz. Süleyman’dan sonra kaybolmuş Yahudi kabilelerinin soyundan geldiklerini ifade edilmektedir. Bu iddiayı;1975’te Sefarad Hahambaşı görevini yürüten Ovedya Yusuf’ da bir fetva yayınlayarak desteklemiştir.Falaşaların kayıp Yahudi kabilelerinden biri olduğunu belirtmiştir. Bu fetvayla; Falaşalar İsrail vatandaşı olarak İsrail’de ikamet etme hakkı da elde etmişlerdir. 3 1977’den itibaren, Falaşalar anayurda dönmeye başlamışlardır.1984 yılında Musa Operasyonu ile 8000 Etiyopyalı Yahudi’nin anavatana dönmeleri sağlanmıştır.Fakat 4000 Falaşa bu operasyon da yaşamını yitirmiştir.
Ayrıca bunun gibi operasyonlar yıllar içinde tekrarlanmıştır. Örneğin; CIA ve dönemin ABD Başkanı George H.W.Bush ’un desteği ile Yuşa operasyonuyla bölgeden 800 kadar Etiyopya Yahudi’sinin nakli gerçekleştirilmiştir. Bu operasyon sonrasında,Etiyopya’daki iç savaş nedeniyle,Süleyman Operasyonu düzenlenmiştir.36 saat içinde yaklaşık 14.500 Etiyopya Yahudi’sinin anavatana dönmeleri sağlanmıştır. Bununla birlikte İsrail;son gelen Etiyopya Yahudi’sinden sonra artık bu bölgeden başka kabul olmayacağını açıklamıştır. Bu operasyonlar ile bölgeden anavatana getirilen Falaşaların sayısı tahminen 110 bindir. Fakat kendi dindaşlarının ırkçı tavırlar yüzünden dışlanmış ve Yahudi toplumunun en alt basamağında kendilerine yer bulmuşlardır.
Ömer Yetkin; “anavatandaki yahudilerin onların askerlik ve vasıfsız işçi statüsündeki iş kollarında çalıştırılmak için getirildikleri bile düşünülmektedir“. Bu yaklaşımlar, Afrikalılara anlattıkları ile kendi toplumları içinde yaşayan Falaşalara olan tutumları arasındaki farkı ortaya çıkarmıştır.
Falaşalar haricinde,Kuzey Afrika’da ciddi anlamda bir Yahudi nüfus vardır. Bunlar Mısır ve Libya Yahudileri olan Mizrahilerdir.Her ne kadar Mizrahiler Sefarad Yahudileri içinde ifade edilse de onlar ayrı bir oluşumdur. Afrika’nın Siyah Yahudilerden bir diğeri,Zimbabwe’nin Siyah Yahudileri olan Lambe kabilesidir.
_png_2026_20_1_d2349583-2f2a-40f0-a7c3-3ff98697d623.png)
