Kosova’da Büyüyen Gerilim ve Herkese Yakın Bir Savaşın Sesleri

Yorum

Tarihin en önemli ve trajik konuşmalarından biridir Sırp Lider Slobodan Miloseviç’in 26 Haziran 1989’da Gazi Mestan’da, Kosova Ovası’nda 1.000.000 Sırp’a yaptığı konuşma. O ünlü fotoğrafta Lazar Anıtı’na asılı iki tarih de tam bir hesaplaşma nişanesidir: 1389-1989. 600 yıllık bir hamaset, kin ve dahi nefret....

Dr. Galip ÇAĞ


Tarihin en önemli ve trajik konuşmalarından biridir Sırp Lider Slobodan Miloseviç’in 26 Haziran 1989’da Gazi Mestan’da, Kosova Ovası’nda 1.000.000 Sırp’a yaptığı konuşma. O ünlü fotoğrafta Lazar Anıtı’na asılı iki tarih de tam bir hesaplaşma nişanesidir: 1389-1989. 600 yıllık bir hamaset, kin ve dahi nefret. Bu konuşmada bir cümle vardır ki sonrasında yaşanacak tüm insanlık suçlarının fitilini ateşler. Şöyle haykırır Miloseviç: “Bir daha kimse sizi ezmeye yeltenemeyecek!“.

Tarihler 31.07.2022’yi gösterdiğinde benzer bir cümle gündeme düştü Kosova’da, patlayan silahlar üzerine: Kosovalı Sırplar, daha fazla zulme tahammül etmeyecek. Kim kime zulmediyor, dayanılmaz olan nedir? İşte bu kısım muamma.

Balkanlar’da hep söylediğimiz üzere kaosun ortaya çıkışı için büyük hadiselere, bahanelere ihtiyaç yoktur. Her an patlamaya hazır bir bomba, tutuşmaya hazır bir saman yığını gibi çatışmaların silahlı mücadeleye dönmesi, tehditlerin havada uçuşması mukadder. Yakın zamanlarda Bosna seçimi ve sonrasında buraya bağlı gelişen olaylar, bir Sırp gerginliğinin giderek büyüdüğünü bizlere açıkça gösteriyordu mesela. Yani bugün Kosova’da yaşananlar bölgeyi takip edenler için oldukça beklendik.

Peki, bu kez sebep nedir?

Kosova ve Sırbistan arasında 2016'da imzalanan serbest trafik dolaşımı anlaşmasının süresini15 Eylül'de dolmuştu. Bu tarihten sonra Kosova hükûmeti, ülkede sadece Kosova plakalı araçların dolaşımının mümkün olacağını açıklayarak ülkeye girmek isteyen Sırbistan plakalı araçlara yönelik geçici plaka şartı getirmişti. Ki egemenlik hakları, uluslararası hukuk ve mütekabiliyet esasları açısından bu karar yerinde görülmüştü. Çünkü Sırp tarafı zaten uzun süredir Kosova plakalı araçları ülkesine sokmuyordu.

Kosova'nın araç plakası konusunda karşılıklılık ilkesi esasınca aldığı kararın ardından ülkenin kuzeyindeki Sırplar’ın yoğun olarak yaşadığı bölgede tansiyon yükselmişti hatırlanırsa. Hükûmetin söz konusu kararı uygulamak için Kosova ile Sırbistan arasındaki sınır kapılarına silahlı özel polis birimleri göndermesini protesto eden Sırplar gösteri düzenlemiş, sınır kapılarına giden yolları kamyonlarla kapatmıştı. Ve şimdi Mitroviça’da bulunan Sırp nüfusun, duyulan siren sesi ile protestoya davet edildiği ve dahi provoke edildiği iddiası Kosova yönetimi için bardağı taşıran damla oldu. Ülkede Kosova Sırplar’ı ile Kosova polisi arasında ciddi bir gerilim var ve silah seslerinin geldiği bölgeler de durumun ciddiyetini gösteriyor.

Kosova Başbakan’ı Albin Kurti’nin açıklamaları oldukça ürkütücü. Zira bu gerilimin ciddiye alınması gerekliliğine dair öngörüsü çok açık. Ayrıca Vucic’in; “Sırbistan, (Slobodan) Miloşeviç ve (Boris) Tadiç zamanında olduğu gibi kolayca yenebileceğiniz bir ülke değil“ söylemi ise birçoklarına göre tehdit ve dahi meydan okuma. Miloseviç’in bir zamanlar I. Kosova Savaşı üzerinden yaptığı kışkırtmanın başka bir hâli. Kosova basınına yansıyan Arnavut ahalinin ev ve araçlarına yönelik saldırı iddiaları ise ağır bir travmatik anımsamayı da beraberinde getirecek. Ki bölgeden gelen bazı köylerin abluka altına alındığı haberleri de başka bir boyut.

Rus tarafının konuya dair açıklaması da beklendi gün boyu ve sonunda Dış İşleri Bakanlığı sözcüsü Zaharova’dan beklenen çıkış geldi. AB ve ABD suçlanarak tanıdık tavır tekrarlandı.

Son vahim açıklama yine Sırp Savunma Bakanlığı’ndan geldi ve ordunun “şimdilik“ idari sınırları geçmediği belirtildi. Bu, şimdilik ifadesi, oldukça korkutucu ve acilen müdahale edilerek gerilimin bitirilmesi gerekli. Çünkü daha şimdiden mesele, sivil taraflar arasına indirgenmiş durumda ve Kosova egemenlik hakları tehdit edilmekte. Ukrayna’da zaten gergin olan Batı ve Doğu bloğunun bu gerilimi hoyratça kullanması ve önemsememesi Balkanlar’da onarılamayacak yeni bir yaranın açılmasını kaçınılmaz kılacak. Ve galiba, yine en büyük görev bölgenin barış garantörü Türkiye’ye düşecek. Şu andan itibaren her dakika çok önemlidir. Geçmişten ders alıp oluruna bırakılamayacak şeyler olduğunu öğrenmek için yeni bir savaşı göze almamak gerekiyor. Yoksa Ukrayna’da hesaplanamayan savaşın bir benzeri bölgede patlarsa bu kez herkese yakın bir insanlık dramı ile uğraşmak zorunda kalırız.


 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2692 ) Etkinlik ( 219 )
Alanlar
Afrika 74 632
Asya 98 1072
Avrupa 22 636
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 285
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1369 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 291
Orta Doğu 22 600
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1291 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 780
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2039 ) Etkinlik ( 81 )
Alanlar
Türkiye 81 2039

Burkina Faso’nun başkenti Vagadugu’da 30 Eylül sabahı saat 04.30’da, başta Baba Sy Askerî Kampı’ndan olmak üzere bir çok yerden silah sesleri duyuldu. Ardından ise devletin televizyon kanalı olan RTB’nin yayını kesilerek yüzbaşı İbrahim Traore liderliğindeki darbeci askerler burada bir bildiri okudu...;

2010 yılında yayınlanan Rus Askerî Doktrinine göre, (bir diğer adıyla Gerasimov Doktrini) kendisine veya müttefiklerine karşı nükleer silah kullanılması hâlinde Rusya Federasyonu da aynı şekilde karşılık verebiliyor. Ayrıca yine bu doktrine göre, konvansiyonel silahlarla Rusya’ya karşı yapılan saldı...;

Tarihin en önemli ve trajik konuşmalarından biridir Sırp Lider Slobodan Miloseviç’in 26 Haziran 1989’da Gazi Mestan’da, Kosova Ovası’nda 1.000.000 Sırp’a yaptığı konuşma. O ünlü fotoğrafta Lazar Anıtı’na asılı iki tarih de tam bir hesaplaşma nişanesidir: 1389-1989. 600 yıllık bir hamaset, kin ve dah...;

Yapay zekânın muharebenin gelişiminde kullanılması süreci hızla ilerliyor. Ukrayna, Azerbaycan, Suriye ve Etiyopya'da son dönemde yaşanan çatışmaların da işaret ettiği gibi otonom ve yarı otonom insansız hava araçlarının konvansiyonel hedefleri vurmak üzere giderek maliyetleri azalıyor ve kolay (edi...;

Gramsci’nin yıllar önce işaret ettiği gibi “eski düzenin ölmeye başladığı ancak yeni bir düzenin doğamadığı” hegemonsuz bir ara döneme (interregnum) doğru ilerliyoruz. Ben bunu “küresel bir fetret devri” olarak tanımlıyorum. Modern sonrası çağa geçişte yakalandığımız ara bir dönem bu. Küresel hegem...;

19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik Spor Bayramının 103. Yıldönümünü kutluyoruz. Bu bayramla özdeşleşen Bandırma Vapuru veya gemisini de hatırlamamak mümkün değil. Avrupa 18. Yüzyılda, gemi inşa sanayisindeki usta çırak ilişkisini sonlandırarak, kâğıt üzerine aktarılan teknik çizim planlarına göre g...;

Bilindiği üzere SSCB’nin yıkılmasının ardından siyasi, askerî ve sosyo-ekonomik açıdan çeşitli zorlukla mücadele eden Rusya Federasyonu’nun kısa sürede toplanıp yeniden küresel güç olmak hedefinde Afrika önemli stratejik konuma sahiptir.;

2010-2016 döneminde Suudi Arabistan, İran’ın artan bölgesel etkinliğinin önüne geçmek amacıyla, dengeleme stratejisini benimsedi ve diğer bölgesel güçler olan Mısır ve Türkiye ile ittifak ilişkisi tesis etti. ;

Türkiye - Mısır Yuvarlak Masa Toplantısı - 1

TASAM Afrika Enstitüsü ve Mısır Dış İlişkiler Konseyi işbirliği ile İstanbul ve Kahire’de dönüşümlü olarak icra edilecek olan Türkiye – Mısır Yuvarlak Masa Toplantılarının ilki, 7 Ekim 2010 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilecektir.

  • 07 Eki 2010 - 07 Eki 2010
  • İstanbul - Türkiye