Belçıka’da Yaşayan Türkler

Açılış Konuşması

Bugün sizlere Belçika’da yaşayan Türklerin sosyal ve ekonomik durumlarını anlatacağım, ama asıl konuya geçmeden önce izninizle biraz kendimden bahsetmek istiyorum, çünkü Belçika’da büyüdüm ve yaşanılan zorlukları birebir gözlemleme fırsatım oldu. Babam 1960’lı yıllarda Belçika’ya gelen ilk göçmenlerdendi, onunla birlikte altı yaşında Belçika’ya geldim. Gelişme çağımı Belçika’nın Gent şehrinde geçirdim ve yüksek eğitimi de orada tamamladım....

Bugün sizlere Belçika’da yaşayan Türklerin sosyal ve ekonomik durumlarını anlatacağım, ama asıl konuya geçmeden önce izninizle biraz kendimden bahsetmek istiyorum, çünkü Belçika’da büyüdüm ve yaşanılan zorlukları birebir gözlemleme fırsatım oldu. Babam 1960’lı yıllarda Belçika’ya gelen ilk göçmenlerdendi, onunla birlikte altı yaşında Belçika’ya geldim. Gelişme çağımı Belçika’nın Gent şehrinde geçirdim ve yüksek eğitimi de orada tamamladım.

Bu dönemlerde, daha genç yaşlarda, bazı konulara olan hassasiyetimi fark ettim ve bu beni sosyal alanda aktif olmaya yönlendirdi. Gönüllü olarak entegrasyon amaçlı kadın derneklerinde çeşitli çalışmaları destekledim, örneğin okullarda veliler için tercümanlık yaptım. Bu konuda deneyimim arttıkça bu aktivitelerin aslında ciddi bir siyasi alt yapıya ihtiyacı olduğunu düşündüm ve böylelikle çalışmalarımı Meclise taşıdım. İki yıl kadar Gent şehrinde encümenlik yaptım, bunun üzerine yedi yıl senatör olarak görev aldım. Şu anda Brüksel’de Flaman Parlamentosunda milletvekili olarak yoluma devam etmekteyim.

Parlamentoda çalışmak, Belçika’da yaşayan Türklerle daha yakından ilgilenmek demekti, bu yüzden sizlere kısa bir tarihçe sunmak istiyorum ki, konumuzu ve sorunları daha iyi kavrayabilelim.

1950 yıllarında Belçika madenlerinde birçok İtalyan konuk işçi çalışmaktaydı. 1956 yılında Belçika’nın güneyinde bulunan Marcinelle şehrinde maden felaketi olunca, birçok İtalyan isçi hayatını kaybetti ve doğal olarak İtalyan hükümeti Belçika ile olan işçi anlaşmasını durdurmaya karar vermiştir. Belçika hükümeti yeni işçilerini bundan böyle Yunanistan, İspanya, Fas ve Türkiye’den almaya karar vermiştir.

İlk Türk işçileri 1960-1970 yıllarında Belçika’ya gelmiştir. Bu işçilerin büyük bir kısmı Limburg ve Wallon bölgelerinde bulunan maden ocaklarında çalışmaya başlamıştır. Diğer kısmı da büyük şehirlerdeki tekstil fabrikalarında işe başlamıştır. Aslında ilk göç başlandığı zamanlarda bunun geçici bir dönem olacağı düşünülmüştü. Göçmen işçiler para kazanıp Türkiye’ye temelli dönüş yapma fikrindeydi, ama gerçekte böyle olmadı. Aile birleştirme yasasıyla, göçmen topluluğunda artış olunca, Belçika devleti 1974’te göç anlaşmasına son verme kararı almıştır. Sonuç olarak işçi vatandaşların 70% Türkiye’ye geri dönme isteğinden vazgeçmiştir. Aslında tam olarak bu sebepten dolayı Belçika’ya gelmiş, daha sonra orada kalmış ve kendilerine bir hayat yolu çizmiş olan Türk vatandaşlarına hala göçebe demek yanıltıcı olmaktadır, daha doğru bir yaklaşım yeni Belçikalılar olabilir.

Yeni Belçikalılar beraberinde getirdiği yenilikler ve sosyo-kültürel istekler, yerli vatandaş ve Belçika hükümeti için zorlayıcı olmuştur, çünkü yaşanılan değişikliğe henüz hazır olmamaları ve alışamadıkları ortaya çıkmıştır. Onlar için göçmenlerle birlikte çeşitli yeni zorluklar belirmiştir. Aslında çoğunluğu olarak Hıristiyan olan Belçika’ya, Faslı göçmenlerle birlikte Türk vatandaşları İslam dinini getirmiş ve tanıtmışlardır.

Bir diğer zorluk ise çoğu göçmen Türklerin ayni yöre ve kesimlerden gelmeleriydi. Bu daha sonra Belçika da yaşarken bir ara da iç içe kalmaları ve beraberinde tam olarak Belçika da ki yaşam tarzına adapte olamamalarını getirmiştir. Bu sebep her iki taraf için, özellikle gelecek nesilleri etkileyecek ciddi sıkıntılar yaratacaktır. Örneğin, gençlerimiz Flamancaya ve Fransızcaya yeterince hakim olamamaktadır ve bu durum Belçikalı vatandaşlarla sağlıklı iletişim kurulmamalarına yol açmaktadır.

Burada bir parantez açıp biraz da Belçika’nın kendisinden bahsetmek isterim. Belçika politik açıdan çok karmaşık bir ülkedir; Flaman, Fransız ve Alman bölümleri olarak üç ayrı topluluğa ayrılmaktadır ve bu topluluklar yönettikleri bölgelere göre birbirinden ayrı ve bağımsız olarak farklı çalışmaktadırlar. Bunun yanı sıra, hükümeti federal sistem ile yürütülmektedir. Mevcut Belçika hükümeti, bu sebepten dolayı göçebelerin hukuki haklarını savunmalarında zorluk yaratmaktadır.

Şimdi parantezi kapatmak istiyorum ve asıl konumuza yani göçmen Türklere dönmek istiyorum. Göç yıllarının başlarında göçmenlerin ve ailelerinin Belçika’ya uyumlu bir şekilde dahil edilmeleri zorluklarla geçti. 1960’lı yılların ortalarından 1980’li yılların sonuna kadar göç politikalarından bahsetmek dahi söz konusu değildi. Ancak küçük çaplı, gönüllü olarak çalışan mahalli inisiyatifle bulunuyordu. Göçmenlerle ilgilenen ulusal veya bölgesel hiçbir koordinasyon yoktu. Bu gönüllü derneklerden seksenli yıllarda yeni bir sektör oluşmaya başladı; temel eğitim. Bununla birlikte profesyonel bir şekilde dil kursları düzenlenmeye başlanıldı. Göçmenlerin uyum sağlaması ve kendini daha iyi ifade edebilmeleri için büyük bir adım oldu.

1980’li yılların sonunda genç göçmenler hoşnutsuzluklarını sokaklara protesto eylemleri yaparak belli etti. Bu, şiddet içeren olayların yaşanmasına yol açtı. Yaşananlar Belçika siyasetçilerinin göçmen sorununun farkına varmalarına ve sorunun kökleri daha derinde olduğunu anlamaya sebep oldu ki protesto eylemlerinin çeşitli ve gayet geçerli sebepleri vardı, örneğin göçmenler aynı mahallelere yerleştirilmişlerdi ve bu gettolaşmaya sebep oldu. Buna bağlı olarak, okullar da sadece belli bir grubun çoğunluğuyla oluşmaktaydı. Yani çoğunlukla Türk veya çoğunlukla Faslı çocuklar gibi ve bu okullarda da Flamanca ve Fransızca dillerinin öğretilmesine engel olmaktaydı. Belçika’da yaşamalarına devam etmek için gerekli olan Fransızca veya Flamancayı tam olarak öğrenmemiş ve dile hakim olamamışlardır. Söz konusu eksikliğin telafi edilmesi pek mümkün değildi.

Aslında aynı sebepler yüksek öğretime geçiş yapmakta da zorluklar yaşattı. Fakat bunun sebebi sadece dil yetersizliği tam olarak geçerli bir neden değildir, aynı zamanda okul danışmanlarının sunduğu olumsuz önerilerdi. Genel olarak göçmen öğrencilerinin yüksek eğitim almalarını tavsiye etmiyorlardı, yani burada gençlerimiz açık bir ayrımcılık ve belki tabiri caiz ise ırkçılık yaşamışlardır. Irkçılık sadece eğitim hayatlarında kalmamış aynı zamanda iş hayatlarına da fazlasıyla yansımıştır. Bu konuları tartışmak ve üzerinde çalışmak üzere, ancak yarım asır sonra, entegrasyon merkezleri olarak adlandırılan merkezler açılmaya başlanmıştır.

Aslında 1974 yılında göçebe projesi sonlanmasına rağmen, Türk vatandaşlarını entegre etme amacıyla yeni projeler üretilmektedir. Buna rağmen birinci ve ikinci kuşak Türker evlenmek için eşlerini Türkiye’den getirmeyi tercih etmeleri aynı sorunun etrafında dönmeye, yani tekrarlanmasına sebep olmuştur.

2010 yılında artık dördüncü nesilden bahsetmem mümkün ve maalesef göç tarihine bakarak durumun pek de iç açıcı olduğunu söylemek mümkün değildir. Hâlâ eğitim ve istihdam alanında önümüzde aşmamız gereken çok uzun bir yol var. Bu iki konuyu biraz daha açmak istiyorum.

Ekonomik açıdan Avrupa’daki Türkler son derece önemlidir, çünkü büyük sayıda tüketici topluluğu oluşturmaktadır. Kırk yıl önce gelen Türklerin tek bir amaçları vardı: mümkün oldukça çok para kazanmak, Türkiye’de yatırım yapmak veya Türkiye’deki ailelerine maddi yardım sağlamak. Daha sonra aile birleşme yasasıyla bu düşünceler değişmeye başladı. Gurbetçilerin eşleri ve çocukları da Belçika’ya geldikten sonra tüketimde ciddi artışlar oldu. Türkler yavaş yavaş işyerlerine, mal mülk sahibi olmaya başlıyorlardı. Sosyal ve kültürel faaliyetler de hız kazandı. Artık çocuklar da Belçika’da doğmuş olup, orada okula gidiyorlardı. İlk Türk doktorları, avukatları, mühendisleri, öğretmenleri mezun oluyordu. Belçika artık birçok göçmen için ikinci bir yurt olmaya başlıyordu. Bu vatandaşlar artik ülkelerine geri dönme düşüncesinden vazgeçiyorlardı.

Aslında tahmin edildiği üzere durum tozpembe değildir ve aksine Türk vatandaşlarımızın aşması gereken hala çok sorunlar vardır. 2001’in verilerine göre, sadece 3.767.000 Türk vatandaşın 32,8% iş sahibidir. Bu rakamlar vatandaşlarımızın çoğunluluğun işsizlik sorunu yaşadığını göstermektedir. Bunun sebeplerinden sadece bir kaç tanesi: 1) kadınlarımızın büyük bir bölümünün çalışamaması 2) işverenlerin ırkçı yaklaşımı 3) gençlerimiz arasındaki yüksek oranda eğitimsizlik ve haliyle işsizlik.

Maalesef, ikinci nesil Türklerini yüksek makamlarda görme ihtimali çok düşüktür. Vatandaşlarımız daha çok eğitim gerektirmeyen işlerde yer almaktadır. Bu yüzden eğitimin öneminin altını çizmek isterim ve biraz daha bu konuya değinmek isterim. Eğitimde ciddi ve zaman geçtikçe büyüyen bir eksiklik ve bir sıkıntı vardır. Yabancı uyruklu öğrencilerin yüksek eğitime ilgisi yetersizdir. Yüksek öğretim gören Türklerin sayısı sadece 2%. Söz konusu rakam, iç acıtıcıdır. Bunun sebeplerinden sadece bir tanesi, iş bulmakta zaten ırkçılıkla karşılaşacaklarını düşündükleri için, gençlerin bu yolda emek sarf etme gereği bile duymamalarıdır. Bazı gençlerin ise lise diplomaları olmadığından yüksek öğretime başvuramamaklarını görmekteyiz. Araştırmalara göre işsiz ailelerin çocuklarının okuldaki performansının, iş sahibi olan ailelerin çocuklarına göre daha düşük olduğu görülmektedir.

İşsizliğin ve eğitimin seviyesinin düşüklüğünün muhakkak ayrımcılıkla da ilgisi vardır. Bu ayrımcılık şirketlerde ve okullarda da görülebiliyor. Bundan önce de belirttiğim gibi, pms-merkezlerinde ayrımcılık yaparak öğrencilerin, yüksek öğretime devam etme noktalarında engel olmaya çalıştıkları teşkil etmiştir. Konunun derinine inmek gerekirse, gelen ilk göçmen topluluğu küçük bir topluluk olduğu için ayrımcılığa uğraması bu kadar mümkün değildi. İkinci neslin gelmesiyle birlikte bu durum değişti ve yeni gelenlere karşı tutumlarda değişmeye başladı. Bu toplum meslek konusunda dışlandı. Türk insanına iş verilmedi, bazı kahvehanelerde girmeleri engellenmiştir. 1981 yılına kadar ırkçılık üzerine fazla araştırma yapılmamıştır, ama bu yıl ırkçılığa karşı yasa parlamentoda kabul edilmiştir.

Yasaya aykırı olan bütün eylemler bundan böyle sorgulanabilecek ve cezalandırabilecektir. Bu yasanın 10. yıl dönümünde eylemlerin 96% bir ceza ile sonuçlandırılmadığı fark edilince, bu yasa tartışılmış ve haliyle 1994 yılında bazı yeni terimler eklenmiştir. Daha sonra 2003 yılında tekrar gözden geçirilip yine değiştirilmiştir. Bundan böyle ırkçılık yapan kişi ırkçılık yapmadığına dair ispat öne sürmekle hükümlüdür. Ayrıca ırkçılığa teşvik etmek de yasal olarak suç olarak tanımlanmaktadır. Irkçılığa teşvik eden siyasi partilerde kapatılmakla karşı karşıya kalacaktır.

Irkçılıkla ilgili şikâyetlerinin sayısı arttıkça, bağımsız ve eşit hakları savunan bir kuruma ihtiyaç olduğu fark edildi. Böylelikle 1993 yılında “Eşit Haklar ve Irkçılığa karşı“ bir kurum kurulmuştur. Irkçılığa maruz kalan vatandaşlar bundan böyle bu merkezlere gidip şikayette bulunabiliyor.

Maalesef, günümüzde ırkçılık hala çok güncel bir temadır. Çok yakın bir geçmişte iş kurumlarının 9/10 yabancı uyruklu vatandaşların reddedildikleri ortaya çıkmıştır. Bunun sebebi ise işverenlerin iş kurumlarından bunu rica etmesidir. Irkçılığın hâlâ her dalda yüzeye çıktığı,“Zwartboek Discriminatie“ adlı kitapta daha derin ele alınıyor. Bu kitap, eğitimde yapılan ırkçılık ve haksızlıkları gerçek yaşanmış hikâyelerle, öğrencilerin ağzından bire bir anlatıyor.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2763 ) Etkinlik ( 223 )
Alanlar
TASAM Afrika 77 647
TASAM Asya 98 1106
TASAM Avrupa 23 649
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 294
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1406 ) Etkinlik ( 54 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 23 623
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 189
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1304 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 518
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2053 ) Etkinlik ( 83 )
Alanlar
TASAM Türkiye 83 2053

Asya’dan sonra dünyanın en kalabalık insan nüfusunu barındıran Afrika, nice kadim kültüre ev sahipliği yapmış, insanlığın ve medeniyetin beşiği olmuş bir kıtadır. Dünyanın yedi harikasından biri olan Mısır piramitlerinin inşa sisteminin henüz çözülmemiş olması gibi tarihin çeşitli zaman aralıklarınd...;

Bu metin, meritokrasinin Türkiye'nin genel güvenliğine ve istikrarına olan etkilerini detaylı olarak inceler. Meritokrasinin potansiyel zorlukları ve fırsatları, Türkiye'nin karşı karşıya olduğu güvenlik kaygıları bağlamında tartışılmaktadır.;

Bugünkü konu Türkçe. Hakikaten bizim için en önemli meseledir Türkçe. Çünkü Türk milleti dediğin topluluk bir dil etrafında oluşmuştur. Bunu Batı’da Jean-Paul Roux diye Türklerin tarihini yazan Fransız tarihçi kitabının başlarına koymuştur: “Türkler dil etrafında oluşmuş bir millettir.“ Bugün birbir...;

Stratejik konumu ve doğal kaynakları nedeniyle önemli bir rekabet alanı olan Afrika, 21. yüzyılda çok sayıda aktörün, kapsamlı politikalar geliştirdiği ve zirveler organize ettiği kıta olarak dikkat çekmektedir.;

Uluslararası düzenin Ukrayna ve Filistin'de cereyan eden çatışmalarla küresel bir karmaşa dönemine girmesiyle mevcut sorunlara çözüm üretme yeteneği de zayıflıyor. Bu durum, küresel ticaret ve tedarik zincirlerinde artan bir dengesizliğe yol açıyor. Kızıldeniz’de yaşanan tıkanma ve Rusya-Ukrayna sav...;

Bilindiği gibi İran dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ve tarihsel olarak küresel petrol piyasasında önemli bir oyuncu. İran, 155 milyar varil civarında olduğu tahmin edilen dünyanın dördüncü en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip. Bu rezervler dünyanın toplam kanıtlanmış petrol rez...;

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu senedi olan Lozan Antlaşmasının imzalanmasından sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesine kadar olan süreçte Türk Deniz Kuvvetlerinin yeniden yapılanması bizzat Atatürk tarafından ön plana çıkarılmıştır. Öncelikle çekirdek bir donanma sonrasında kendi gemilerimizi yapmak ve b...;

Gürcistan, yumuşak kıvrımlı ulu dağların ve bu dağlar arasındaki vadilerde gürül gürül akan nehirlerin ülkesi. İnsanın diline Kafkasların İsviçre’si demek geliyor. Ama hiçbir zaman İsviçre kadar huzurlu olmadığını hatırlayınca vaz geçmekten başka çare kalmıyor. Onlarca dil veya lehçenin onlarca fark...;

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 2

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Nis 2024 - 11 May 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 1

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Oca 2024 - 10 Şub 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2023 Dönem 1

21. yüzyıl güvenlik sorunlarının dönüşümünü takip edebildiğimiz bir dönem olarak dikkat çekmektedir.

  • 11 Kas 2023 - 02 Ara 2023
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Türkiye - AB İlişkilerinin 60. Yılı ve Geleceği Konferansı

  • 24 Eki 2023 - 24 Eki 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Doğu Akdeniz Programı 2023-2025

  • 17 Tem 2023 - 19 Tem 2023
  • Sheraton Istanbul City Center -
  • İstanbul - Türkiye

5. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

2. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

7. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.