Suriye ile ne Kazandık? Ne Kaybettik?

Makale

Suriye dünya gündemini işgal etmeye devam ettikçe, Türkiye de sürekli olarak görünürde. Artık siyasilerin yaptığı açıklamaların birbiri ile tutarlılığı, gerçeği yansıtıp ...

Suriye dünya gündemini işgal etmeye devam ettikçe, Türkiye de sürekli olarak görünürde. Artık siyasilerin yaptığı açıklamaların birbiri ile tutarlılığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, iç veya dış politikayı hedef alıp almadığı önemli değil. Bunu Suriye gündemi ile kazanılan bir ayrıcalık olarak kabul etmek mümkün mü? Pek sanmıyorum. Evet reklamın iyisi kötüsü yoktur. Ama Suriye hiç bir açıdan Türkiye’nin ali menfaatlerine uygun bir durum yaratmadı. Çünkü sıfıra sıfır, elde var sıfır. Hatta elde var nakıs.


Türkiye’nin Kaybı Nasıl Başladı?

Fiilen duraksayan yasal ticaret ile desem kulağa pek yavan gelecek. Ama işin önemli bir gerçeği bu. 1998 ve 2011 arasındaki on iki yıllık dönemde, 2004 yılında imzalanan serbest ticaret anlaşmasının da etkisi ile, Suriye-Türkiye ticari ilişkileri canlanmış, anlaşmayı takiben 2 milyar Dolar’a yükselen ticaret hacmi, 2011 den itibaren düşmeye başlamıştır. Askeri anlaşmalar askıya alınmış, bu yolla Suriye’ye yapılan askeri mühimmat satışları da durmuştur. Adana, Mersin, Hatay, Adıyaman ve Gaziantep üzerinden yürüyen ticaret artmasına artmıştır. Ama bölgeye dinamizm kazandıran bu gelişme Suriye’de bankacılık sisteminin tamamen çökmesi nedeni ile, nakit veya ayni ticarete dönünce, bunun riskleri de özellikle 2013 yılından itibaren kendini iyice hissettirmeye başlamıştır.


Nasıl Devam Etti?

Beşşar Esat’ile başlayan işbirliği, askeri, siyasi ve ekonomik alanların dışına enerji alanına da teşmil edilmiş, 2006-2011 arasında ortak projeler geliştirilmesi için ciddi bir mesai harcanmıştı. Sonradan çıban başına dönüşecek olan Arap Boru Hattı nın, Türkiye için özellikle Rusya ve İran doğal gazlarına alternatif olması hesapları yapılmıştır. Suriye ile ortak petrol arama şirketlerinin kurulması, petrol ürünleri ticaretinin bölgesel bir zeminde düşünülmesi ve nükleer enerji işbirliği projeleri de ön plana çıkmış, bunlar için giden, gelen heyetlerin bedelleri, proje maliyetleri hep beyhude harcanan paralar olarak bütçe kalemlerine yansımıştır. Bence çarşıya uymayan evdeki hesabın maliyeti de kayıplar arasında düşünülmelidir.


“Ne Şam’ın Şekeri“

Evet Suriye ateşinden kaçan Suriye ve Lübnan uyruklu işadamları, girişimlerini, başta Güney Doğu Anadolu bölgesi olmak üzere Tüm Türkiye’ye kaydırmışlardır. 2015 sonbaharı itibarı ile Türkiye’de kurulan 400 ü aşkın yabancı şirketten 144 ünün Suriye’li olması önemlidir. Bunların toplam sermaye değerinin yaklaşık 60 milyon Dolar olması da öyle. Tabii Suriye’den Türkiye’ye gelen şirketler büyük ölçüde küçük-orta ölçekli limited şirketler olup, daha çok perakende ticaret merdiven altı imalat ileiştigal etmektedir. Oysa Rusya, AB ve ABD ye kayan Suriye şirketleri, daha fazla teknoloji ve bilgi yoğun alanlara kaymış bulunmaktadır.

Türkiye hak ile yeksan olmuş Suriye kırsalından mülteci akınına uğramıştır. Biz 2 milyonu aşkın mülteci aldık, daha nicesi de yolda ve şimdi bunlar için, toplam 8 milyar Dolar harcadığımızı duyuyoruz. Bu “Şam’ın şekeri“ karşılığında katlanılan nasıl bir kayıptır?

Hiç kuşkusuz, Türkiye özellikle mülteci kamplarında, yadsınamayacak bir organizasyon başarısı göstermiş, bununla dünyaya parmak ısırttırmıştır. Ama kıyı bölgelerinde mültecilere, sahte can yeleği veya simidi satan çakma şirketlerden başka, onların paralarına göz diken insan tacirlerinin, binlerce çoluk-çocuk mülteciyi Ege ve Akdeniz’in koynuna defnetmesine engel olamamıştır.


Ya Bölgesel İlişkilerdeki Çöküş?

Arap Gaz boru hatları projesi Suriye, Irak, Mısır, Katar ve Suudi Arabistan’ı Türkiye’ye ulaştıracak bir proje olarak düşünülmüş, Ama bir real politik faktör olarak, Rusya ve İran’ın bu konudaki düşüncesi bile bile göz ardı edilmiştir. Hemen listedeki her ülke tasarımdan vazgeçerken, Türkiye’nin ısrarı, Rusya ile ticari, siyasi ve stratejik ilişkilerde büyük bir kırılma ve hatta çökme yaratmış, Rusya ile enerji bağımlılığını koparma tasarımı, Türkiye’yi adeta, “Dimyat’a pirince giderken, evdeki bulgurdan olma“ eşiğine getirmiştir. Bence henüz kamu oyuna pek yansımayan bir Türkiye-İran fay kırılması da vardır. Nükleer anlaşmayı müteakkip, Batı’nın giderek daha fazla teveccühüne muhatap olan İran, Rusya ve Suriye’nin de müttefiki olarak, her an Türkiye’ye dirsek çevirmek üzeredir. Bu azımsanacak bir kayıp ihtimali midir?


Bir de Rusya ile Güney Komşusu Olunca

Üstelik, Rusya Suriye’de ki hava ve deniz üslerine yoğun yığınak yapmaya devam ettikçe, hava sahası ihlalleri ve kullandığı kışkırtıcı söylem ile Türkiye’yi hop oturttup, hop kaldırdıkça, sorarım size Suriye konusunun, Türkiye’ye gerçek maliyeti nedir? Bu maliyeti, AB nin koşulla vereceği 3 milyar Euro, mültecileri geri alır veya sınırlarının dışına bırakmazsa kazanabileceği bir üyelik umudu, Stefan de Mistura’nın toplamaya çalışıp, çalışıp bir türlü beceremediği barış masasındaki hürmete şayan görünümlü bir sandalye karşılamaya yeter mi? Bunları teselli mükafatı bile kabul etmek bile mümkün değilken, hala Suriye’den yeni mülteci dalgaları dışında ne bekliyoruz ve yeni teskere tartışmaları ile neyi değiştirebileceğimizi zannediyoruz?
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2700 ) Etkinlik ( 221 )
Alanlar
Afrika 76 636
Asya 98 1074
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 286
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1375 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 293
Orta Doğu 22 604
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2043 ) Etkinlik ( 81 )
Alanlar
Türkiye 81 2043

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu “Geleceğin Güvenlik Ekosistemi ve Stratejik Dönüşüm için Ortaklık“ ana teması altında TASAM Afrika Enstitüsü ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 04 Kasım 2022 tarihinde Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapıl...;

4. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu 2022; “Asya Yüzyılı, Denizci Devlet Ekosistemi ve Mavi Gezegen“ ana teması ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 03 Kasım 2022’de Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapılan 8. İstanbul Güvenlik Konferansı alt-etkinliği olar...;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu; “Post-Güvenlik, Dijital Devrim, Döngüsel Ekonomi ve Siber Ekosistem” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 03 Kasım 2022 tarihinde, Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter’de yapılan 8. İstanbul Güvenlik Konferansı alt etkinliği ...;

Türkiye’de ilk kez 2015 yılında düzenlenen ve bu yıl sekizincisi gerçekleştirilen İstanbul Güvenlik Konferansı, “Post-Güvenlik İkilemler, Entegrasyonlar, Modeller ve Asya“ ana teması ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 03-04 Kasım 2022 tarihinde Ramada Hotel & Suites by Wyndham...;

Güvenlik ihtiyacı; temel insan haklarından biridir ve yalnızca çok yönlü kaynaklara ve tehdit biçimlerine karşı korunmayı değil, aynı zamanda tüm tebaa için tek bir devlette yaşama araçlarının mevcudiyetini de içermektedir. ;

Türkiye; büyük ekonomisi, bölgesel askerî ve siyasi gücüyle Dünya’da eşsiz ve çok önemli bir müttefik olarak ön plana çıkmaktadır. ASELSAN; ülkemizin uluslararası ittifaklarda eşsiz katkılar sunmasına, sınır ve sahillerini tehditlere karşı korumasına, hem savunma hem de sivil alandaki yüksek teknolo...;

Uluslararası sistem bir süredir belirsiz ve tehlikeli bir türbülansa girmiş vaziyette. Öyle ki bu durum liderlerin söylemlerine de yansıyor. Rusya Devlet Başkanı Putin, Valdai Tartışma Kulübünde yaptığı konuşmada "belirsiz ve tehlikeli bir on yıl bizi bekliyor" derken ABD Başkanı Biden ise "her şeyi...;

İran sahip olduğu köklü devlet geleneği, kültürü ve coğrafi konumu ile Orta Doğu’nun; Orta Doğu’nun önemli bir ülkesi olması bakımından ise dünyanın önemli devletlerinden birisidir. Kamusal alanın kullanımı ve siyaset gibi konularda ülke tarihi çok eski zamanlara kadar götürülebilir. ;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 03 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.