Türkiye’nin Kuzey Irak Politikası ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani’nin Türkiye Ziyareti

Makale

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani 3-6 Haziran tarihleri arasında çalışma ziyareti için Türkiye’ye geldi. Bu ziyaret gerek Barzani’nin dokuz sene aradan sonra Türkiye’ye yaptığı ilk ziyaret olması, gerekse Türkiye’nin Kuzey Irak politikası açısından anlamlı. ...

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani 3-6 Haziran tarihleri arasında çalışma ziyareti için Türkiye’ye geldi. Bu ziyaret gerek Barzani’nin dokuz sene aradan sonra Türkiye’ye yaptığı ilk ziyaret olması, gerekse Türkiye’nin Kuzey Irak politikası açısından anlamlı. ABD’nin işgali sonrasında Irak’ta yeni yapılanma, Iraklıların ulusal meclislerini oluşturdukları ve egemenliği devraldıkları 15 Ekim 2005 Anayasa referandumu ve 15 Aralık seçimleriyle oluştu. Irak’ta oluşan bu yeni yapı Türkiye’nin Kuzey Irak politikasında değişikliklere neden olmuştur. Bu bağlamda, Ankara doksanlar boyunca kırmızı çizgisi olarak tanımladığı Kuzey Irak’ta bağımsız bir Kürt devleti kurulma endişesini bir yana bırakarak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile ilişkilerini gözden geçirmiş, ekonomik ve kültürel açılımlara yönelmiştir.
2005 Referandumu sonrası Kürdistan Demokratik Parti Lideri Barzani’nin Hükümet Başkanı sıfatıyla ABD’ye çağrılması, gerek hükümet yetkilileri gerekse askeri yetkililer tarafından kabul görmüştür 1. Bu süreçten sonra Türkiye de Barzani’yle Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı sıfatıyla diyalog başlatmıştır. Türkiye’nin KBY’ ye yönelik politikasındaki belirgin değişimin Milli Güvenlik Kurulu’nun 24 Nisan 2008 toplantısındaki kararlara yansıdığı görülmüştür. MGK’nın bu toplantısında, “Irak genelinde meydana gelen gerilimleri, Irak’ta milli mutabakatın temelini oluşturan yasama alanındaki faaliyetler ile Irak’ın bölgede yerini yeniden alabilmesine yönelik konular değerlendirilmiş; bu bağlamda Türkiye’nin tüm Iraklı grup ve oluşumlarla istişarelerin sürdürülmesinin yararlı olacağı mütalaa edilmiştir“.
2 MGK’nın bu kararlarını açıklamasının ardından, Ahmet Davutoğlu ve Irak Özel Temsilcisi Murat Özçelik Kuzey Irak ziyaretinde KBY Başbakanı Neçirvan Barzani ile 1 Mayıs 2008’de görüşmüştür. Bu görüşmeden sonra KBY Başkanı Mesud Barzani, Türkiye ile KBY arasındaki psikolojik engellerin ortadan kalktığını dile getirerek, artık yeni adımlar atılmasını beklediklerini vurgulamıştır.3 Ayrıca Kürt Bölgesel Yönetiminin Türkiye’den beklentileri KBY ile diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi ve Erbil’de temsilcilik açılması, Türkiye’nin bölgedeki ekonomik faaliyetlerinin artması ve petrolün Ceyhan üzerinden uluslararası piyasaya sürülmesi 4 şeklinde ifade edilmiştir.
Bu gelişmelerin ardından, Mesud Barzani Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı sıfatıyla Türkiye’ye ilk ziyaretini birkaç gün önce gerçekleştirdi. Barzani, Ankara’da ilk önce Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, ardından da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise KBY Başkanı Mesud Barzani’yi İstanbul’da Huber Köşkü’nde kabul5 etti . Barzani, Türkiye ile Kuzey Irak Özerk Kürt Yönetimi arasındaki ilişkilerin rayına oturduğunu belirterek, sorunların çözümünün temelinin ekonomik olduğunu belirtti6 . Ayrıca, Türkiye ile KBY İlişkilerini daha da geliştirmek için her türlü işbirliğine açık olduklarını da dile getirdi. Dışişleri Bakanı Davutğolu ise Türkiye ile Kuzey Irak arasında tam bir ekonomik entegrasyonu vurguladı ve THY’nin Erbil seferlerinin en kısa zamanda başlaması, Ziraat Bankası ve İş Bankası’nın Erbil’de şube açması için çalışıldığı dile getirerek, ortak perspektifi tehdit eden en önemli hususun terör faaliyetleri olduğunu ve KBY’nin son dönemde teröre karşı güvenlik konusundaki işbirliğinden Türkiye’nin memnuniyet duyduğunu açıkladı7 . Barzani, Türkiye ziyareti sırasında TÜSİAD başkanı ile de bir araya geldi. Barzani ve beraberindeki heyetle yaptığı görüşme sonrasında TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner, Kürt Bölgesel Yönetimi ile ilişkilerin bir üst düzeye taşınması için, Irak Çalışma Gurubu’nun tekrar devreye sokularak, hızlı bir şekilde ticari ve yatırım ilişkilerini ilerletmek üzere çalışmaya başlama kararı aldıklarını dile getirdi 8 .Boyner’in açıklamaları Türkiye’nin KBY ile ekonomik ilişkilerini daha da geliştireceğini göstermektedir.
Irak Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani’nin Türkiye ziyaretinden Türkiye’nin Kürt Bölgesel Yönetime yönelik politikasının ekonomi ağırlıklı geliştiğini, terörle mücadele konusunda da Barzani’nin Türkiye’ye destek mesajı verdiğini söyleyebiliriz. Bu bağlamda, Türkiye’nin Kuzey Irak politikası, askeri ve güvenlik konularından ziyade siyasi ve ekonomik açılımlar çerçevesinde şekillenmektedir. Türkiye’nin Kuzey Irak Yönetimiyle geliştirmiş olduğu ekonomik ilişkilerin siyasi ve güvelik alanlarındaki ilişkilere nasıl yansıyacağını ilerleyen süreçlerde gözlemleyeceğiz.


Referanslar
Hadi Uluengin, “Komutan ve Değişen “ , Hürriyet, 3 Kasım 200
Murat Yetkin, “Yeni Irak-Kürt Siyaseti Şekilleniyor“, Radikal, 3 Kasım 2005.
http://www.mgk.gov.tr/Turkce/basinbildiri2008/24nisan2008.htm, 24 Nisan 2008.
“Barzani: Psikolojik Engel Kalktı“, CNNTürk, 7 Mayıs 2008.
Bahar Bakır ve Namık Durukan, “Barzani Genel Af İstedi“, Milliyet, 16 Ekim 2008. “Huber’de kabul,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
Sedat Ergin, “Barzani: PKK’ya Teessüf ederim,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
“Barzani: Her türlü İşbirliğine Hazırız“, Hürriyet, 3 Haziran 2010.
“TÜSİAD, Barzani’yle görüştü, ’İlişkileri hızla ilerletme kararı aldık’ dedi,“ Radikal, 6 Haziran 2010.


Müge Alaçam, Marmara Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi, muge.alacam@yahoo.com

1. Hadi Uluengin, “Komutan ve Değişen “ , Hürriyet, 3 Kasım 2005, Murat Yetkin, “Yeni Irak-Kürt Siyaseti Şekilleniyor“, Radikal, 3 Kasım 2005.
2. http://www.mgk.gov.tr/Turkce/basinbildiri2008/24nisan2008.htm, 24 Nisan 2008.
3. “Barzani: Psikolojik Engel Kalktı“, CNNTürk, 7 Mayıs 2008.
4. Bahar Bakır ve Namık Durukan, “Barzani Genel Af İstedi“, Milliyet, 16 Ekim 2008.
5. “Huber’de kabul,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
6. Sedat Ergin, “Barzani: PKK’ya Teessüf ederim,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
7. “Barzani: Her türlü İşbirliğine Hazırız“, Hürriyet, 3 Haziran 2010.
8. “TÜSİAD, Barzani’yle görüştü, ’İlişkileri hızla ilerletme kararı aldık’ dedi,“ Radikal, 6 Haziran 2010.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2691 ) Etkinlik ( 219 )
Alanlar
Afrika 74 631
Asya 98 1072
Avrupa 22 636
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 285
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1369 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 291
Orta Doğu 22 600
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1291 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 780
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2039 ) Etkinlik ( 81 )
Alanlar
Türkiye 81 2039

İçinde yaşadığımız yüzyılın en önemli özelliği politikadan ekonomiye, toplumsal ilişkilerden kültüre kadar hızlı bir değişim ve dönüşüme sahne olmasıdır. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sadece ürün ve hizmetleri değil süreç ve iş yapış şekillerini de değiştirmektedir. Bu değişim ve d...;

İletişim alanı temelli kamu diplomasisi, uluslararası ilişkiler disiplini içerisinde her ne kadar yeni bir kavram olarak belirse de, dış politikanın anlamlandırılmasına önemli ölçüde katkı sağlamaktadır. Öncelikle kamu diplomasisi kavramının tarifi, bu doğrultudaki faaliyetlerin değerlendirilmesini ...;

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı. ;

İnsanlığın karşı karşıya olduğu son dönemin en önemli tehdidi şüphesiz iklim değişikliğidir. Küresel ölçekte felaket senaryolarının merkezinde yer alması bunun göstergelerindendir. Buna karşın iklim değişikliği sorunu, kriz olgusunun doğası gereği içerisinde tehditlerle birlikte birtakım fırsatları ...;

Devletlerin uluslararası ilişkilerindeki politika ve uygulamalarının iki önemli öğesi bulunmaktadır. Dış politika analizlerine de konu edilen bu öğeler süreklilik ve değişimdir. Bir ülkenin dış politikasında süreklilik öğesi genel olarak iç politikaya nazaran daha fazla hissedilmektedir. Özellikle g...;

ABD-Çin rekabeti küresel belirsizliğin yoğunlaşması ile beraber daha karmaşık ve gri bir alana doğru kayıyor. İki ülke arasında devam eden sürtünme sadece Asya-Pasifik özelinde değil dünyanın farklı kıtalarında farklı dinamiklerle gerçekleşiyor.;

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı;

Soğuk savaşın bitimini takiben SSCB’nin dağılması sonucunda Türkistan, Orta Asya ve Güney Kafkasya’da birçok yeni devlet bağımsızlığını kazandığı gibi çok kutuplu küresel sistem de sona ermiş, ABD’nin küresel güç olduğu yeni bir düzen başlamıştır. Ancak bu durum birçok bölgede istikrarsızlığa sebep ...;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • DTB Hilton İstanbul Topkapı Otel -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma Ve Güvenlik Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik Ve Uzay Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

4. Denizcilik Ve Deniz Güvenliği Forumu 2022

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

8. İstanbul Güvenlik Konferansı (2022)

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.